Ramin Tajvar

کلمه RMS‌ مخفف عبارت Root Mean Squared‌ به معنای ریشه (جذر) میانگین مربعات است. مقدار RMS یک جریان AC، مقداری است که اگر جریان مستقیم (DC) به همان اندازه داشته باشیم، در اثر عبور از مقاومت معینی همان مقدار حرارت را ایجاد می‌کند که جریان متناوب ایجاد کرده است.

عبارت RMS، تنها برای شکل‌موج‌های سینوسی متغیر با زمان (شکل موج ولتاژ، جریان یا ترکیبی از این دو) به کار می‌رود. به عبارت دیگر، در شکل‌موج‌هایی که دامنه آن‌ها با گذشت زمان تغییر می‌کنند. بنابراین، عبارت RMS در مدارهای جریان مستقیم به کار نمی‌رود.

باید دقت شود که «مقدار موثر» (Effective Value) نشان می‌دهد که چه مقدار از ولتاژ یا جریان DC یک شکل موج سینوسی متغیر با زمان، همان توانی را تولید می‌کند که یک مقدار DC خالص تولید خواهد کرد.

برای مثال، ولتاژ برق خانگی در کشور ایران ۲۴۰ ولت متناوب (240Vac) است. انتظار می‌رود که این ولتاژ، مقدار موثری به اندازه 240VoltsRMS

را از خود نشان دهد. یعنی RMS ولتاژ سینوسی سوکت‌های دیواری خانه‌ها در ایران، قادر به تولید همان توان مثبت متوسطی هستند که یک ولتاژ ۲۴۰ ولت DC تولید خواهد کرد. برای روشن شدن این مفاهیم، شکل زیر را مشاهده کنید.

در جدول زیر، فرمول‌های مربوط به توان برای بارهای ستاره و مثلث آورده شده است. در همه فرمول‌های این جدول، θϕ زاویه امپدانس بار است (Zan برای بارهای ستاره و Zab برای بارهای مثلث):

با 438 نیروگاه انرژی هسته‌ای در سراسر جهان وقوع حوادث در هر لحظه وجود دارد. حوادث کوچکی رخ می‌دهد و می‌تواند بر طرف شود اما زمانی که حوادث بزرگی به وجود می‌آید اثرات آن می‌تواند فاجعه‌آمیز باشد. هر فاجعه هسته‌ای دارای سطحی در مقیاس واقعه هسته‌ای بین‌المللی است.

با وجود تهدید این فجایع هسته‌ای، باور کنید یا نه، نیروگاه‌های انرژی هسته‌ای بسیار با اهمیت هستند و تقریبا 5.7 درصد از انرژی جهان و 13 درصد از الکتریسیته جهان را تولید می‌کنند.

در زیر 10 فاجعه برتر هسته‌ای با سطح هر فاجعه در زیر می‌آید:

10 – توکاییمورا – ژاپن سال 1999- سطح 4

زمانی که یک گروه از کارگران فاقد صلاحیت تصمیم گرفتند تا در یک مخزن بارش، بیش از حد مجاز اورانیوم با غنای بالا بریزند، فاجعه رخ داد. در نهایت دو کارگر کشته شدند و 56 تن از کارکنان نیروگاه در معرض تشعشات سطح بالا قرار گرفتند. هم‌چنین 21 شهروند نیز در معرض میزان بالای تشعشات رادیو اکتیو قرار گرفتند و ساکنان این منطقه تا حدود هزار فوتی این نیروگاه تخلیه شدند.

9- بوینس آیرس، آرژانتین سال 1983 - سطح 4

خطاهای یک متصدی در خلال ترکیب‌بندی دوباره مخزن سوخت منجر به مرگ وی در دو روز بعد شد. انحراف شکاف در تاسیسات RA-2 رخ داد و منجر شد تا متصدی 2000 راد اشعه گاما و 1700 راد تشعشعات نوترونی جذب کند . 17 نفر خارج از اتاق راکتور مقادیری بین 35 راد تا یک راد را جذب کردند.

8- سن لورن- فرانسه سال 1969 - سطح 4

در هفدهم اکتبر سال 1969، 50 کیلوگرم اورانیوم در یکی از راکتورهای خنک‌کننده گاز شروع به گداخت کرد. این در مقیاس حوادث بین‌المللی هسته‌ای به عنوان سطح 4 طبقه بندی شد و تا به امروز این حادثه جدی‌ترین حادثه در تاریخ فرانسه به شمار می‌رود.

7- در SL-1 پایگاه انرژی آزمایشگاهی - آیداهو ایالات متحده 1961 - سطح 4

در سوم ژانویه سال 1961، یک راکتور انرژی هسته‌ای آزمایشگاهی ارتش ایالات متحده در معرض انفجار بخار و گداخت هسته‌ای قرار گرفت و باعث کشته شدن سه متصدی آن شود. علت این حادثه به دلیل حذف نامناسب میله کنترل کننده مسوول در جذب نوترون‌ها در قلب راکتور به وجود آمد. این حادثه تنها حادثه هسته‌ای مهلک در ایالات متحده به شمار می‌رود.

این حادثه حدود 80 کوری (واحد سنجش اندازه‌گیری رادیو اکتیویته) ید 131 آزاد کرد.

6- حادثه گویانیا - برزیل در سال 1987 - سطح 5

در سیزدهم سپتامبر 1987 حادثه آلودگی رادیواکتیو در ایالت گواییس برزیل رخ داد. یک منبع رادیو درمانی قدیمی از یک بیمارستان متروکه در این شهر دزدیده شد. متعاقب آن این وسیله توسط افراد زیادی دست به دست شد و باعث مرگ 4 نفر شد. 112 هزار نفر برای آلودگی رادیواکتیو مورد آزمایش قرار گرفتند و 249 نفر دارای سطح بالایی از مواد رادیواکتیو در بدن‌شان بودند.

5- حادثه تری مایل آیلند - ‌پنسیلوانیا ایالات متحده سال 1979 - سطح 5

در 28 مارس دو راکتور هسته‌ای ذوب شد. متعاقبا این حادثه بدترین فاجعه در تاریخ نیروگاه انرژی هسته‌ای تجاری بود. حجم کمی از گازهای رادیواکتیو و یدهای رادیواکتیو به محیط انتشار یافت. خوشبختانه مطالعات بیماری‌های واگیردار حتی یک مورد سرطان در پی این حادثه را نشان نداد.

4- آتش‌سوزی ویند اِسکال - بریتانیا سال 1957 - سطح 5

بدترین فاجعه هسته‌ای در تاریخ بریتانیا در دهم اکتبر 1957 رخ داد و به سطح 5 طبقه‌بندی شد. دو راکتور هسته‌ای به عنوان بخشی از پروژه بمب اتمی بریتانیا با عجله ساخته شد. نخستین راکتور در اکتبر 1950 و دومین آن اندکی بعدتر در ژوئن 1951 فعال شدند. این حادثه زمانی رخ داد که هسته مرکزی راکتور واحد یک آتش گرفت و مقدار قابل توجهی آلودگی رادیواکتیو مناطق اطراف را فرا گرفت.

340 مورد سرطان به این حادثه پیوند داده شد. همه شیرها از حدود 500 کیلومتری حومه این حادثه به مدت یک ماه رقیق و منهدم شد.

3- کیشتیم - روسیه 1957 - سطح 6

فاجعه هسته‌ای کیشتیم،‌ حادثه آلودگی تشعشعات هسته‌ای بود که در 20 سپتامبر 1957 در مایاک یک نیروگاه بازپروری سوخت هسته‌ای در اتحاد جماهیر شوروی رخ داد. این حادثه در شهر اوزیورسک شهری ناشناخته که در اطراف نیروگاه مایاک ساخته شده بود. از آن‌جایی که اوزیورسک - مایاک بر روی نقشه حک نشده بودند، این فاجعه به نام کیشتیم نزدیک شهری به این منطقه نام‌گذاری شد.

2- فوکوشیما - ژاپن 2011 - سطح 7

فاجعه هسته‌ای فوکوشیما دائیچی مجموعه‌ای از معایب تجهیزاتی، گداخت‌های هسته‌ای و رها شدن مواد رادیواکتیو در نیروگاه هسته‌ای فوکوشیما بود که به دنبال سونامی توکوهو در 11 مارس سال 2011 رخ داد.

1- چرنوبیل - اوکراین سال 1986 - سطح 7

فاجعه هسته‌ای چرنوبیل به طور گسترده‌ای بدترین حادثه نیروگاه انرژی هسته‌ای در تاریخ نامیده می‌شود و در مقیاس حادثه هسته‌ای بین‌المللی از سطح 7 برخوردار است. مبارزه برای کنترل این آلودگی و جلوگیری از فاجعه بیش‌تر سرانجام 500 هزار کارگر و هزینه‌ای بالغ بر 18 میلیارد روبل‌ها را در برگرفت.

اعلام 31 کشته در این حادثه از سوی مقامات شوروی مورد مناقشه قرار گرفته است و تاثیرات بلندمدت از قبیل سرطان و معلولیت‌ها هنوز هم به آن نسبت داده می‌شود.

1- سه سد دره (چين):

ظرفيت: 18460 مگاوات

نيروگاه سه سد دره بزرگ‌ترين پروژه مولد برق است. اين نيروگاه بر روي رودخانه يانگز در چين ساخته شده است. ساخت اين نيروگاه از سال 1994 آغاز شده و در سال 2011 به بهره‌برداري كامل رسيد.

2- نيروگاه برق ايتايپو (برزيل):

ظرفيت: 14750 مگاوات

بزرگ‌ترين نيروگاه آبي كه در مرز برزيل- پاراگوئه واقع شده است. در حال حاضر داراي بيش از 20 دستگاه ژنراتور است.

3- سيمون بوليوار (ونزوئلا):

ظرفيت: 10055 مگاوات

كشور ونزوئلا در حدود 82 درصد از نياز الكتريسيته خود را از نيروگاه آبي سيمون بوليوار تأمين مي‌كند.

4- تاكوروي (برزيل):

ظرفيت: 8370 مگاوات

اين نيروگاه 10 درصد از ظرفيت برق برزيل را تأمين مي‌كند.

5- كاشي وازاكي- كاريوا (ژاپن):

ظرفيت: 8206 مگاوات

اين نيروگاه از لحاظ رده‌بندي نيروي الكتريكي خالص، بزرگ‌ترين نيروگاه هسته‌اي جهان به شمار مي‌آيد. نيروگاه كاشي وازاكي- كاريوا تحت مالكيت شركت نيروي برق توكيو است.

6- بروس پاور (كانادا):

ظرفيت: 6830 مگاوات

اين نيروگاه اولين نيروگاه هسته‌اي خصوصي كانادا است.

7- سايانوآ- سد شوشن اسكايا (روسيه):

ظرفيت: 6500 مگاوات

بر روي رودخانه يني‌سي در روسيه واقع شده است و بزرگ‌ترين نيروگاه روسيه است.

8- گرند كولي (ايالات متحده آمريكا):

ظرفيت: 6495 مگاوات

اين نيروگاه بر روي سدي در رودخانه كلمبيا واشنگتن واقع شده است. اين نيروگاه بزرگ‌ترين تأسيسات توليد نيروي الكتريسيته در ايالات متحده است و يكي از بزرگ‌ترين سازه‌هاي بتني دنيا محسوب مي‌شود.

9- لانگتان (چين):

ظرفيت: 6426 مگاوات

سد لانگتان، سد بتني بزرگي است كه بر روي رودخانه هانگشوي چين واقع شده است.

10- كراسنويارسك (روسيه):

ظرفيت: 6000 مگاوات

اين سه بتني 124 متري بر روي رودخانه يني‌سي در روسيه واقع شده است.

11- زاپروژيا (اوكراين):

ظرفيت: 6000 مگاوات

نيروگاه هسته‌اي زاپروژيا واقع در كرانه مخزن آب كاكاوسكي قرار دارد و بزرگترين نيروگاه هسته‌اي اروپاست.

12- پوريانگ (كره جنوبي):

ظرفيت: 5954 مگاوات

نيروگاه پوريانگ تحت نظارت نيروگاه برق كره، فعاليت مي‌كند.

13- اولچين (كره جنوبي):

ظرفيت: 5900 مگاوات

اولچين يكي از 21 نيروگاه هسته‌اي واقع در كره جنوبي است.

14- يانگ وانگ (كره جنوبي):

ظرفيت: 5900 مگاوات

اين نيروگاه از سال 1978 شروع به فعاليت كرده است.

15- نيروگاه تاي چانگ (تايوان):

ظرفيت: 5834 مگاوات

نيروگاه تاي چانگ بزرگترين نيروگاه سوخت زغالي جهان است.

16- گراولينز (فرانسه):

ظرفيت: 5706 مگاوات

اين نيروگاه، پنجمين نيروگاه هسته‌اي بزرگ جهان محسوب مي‌شود.

17- فوتسو (ژاپن):

ظرفيت: 5598 مگاوات

نيروگاه فوتسو، دومين نيروگاه سوخت گازي دنيا محسوب مي‌شود. تأسيسات اين نيروگاه متعلق به شركت Tepco است.

18- پالئل (فرانسه):

ظرفيت: 5528 مگاوات

اين نيروگاه هسته‌اي شامل چهار راكتور آبي 1330 مگاواتي است.

19- نيروگاه هسته‌اي كاتنوم (فرانسه):

ظرفيت: 5448 مگاوات

اين نيروگاه در حوالي شهر لوكزامبورگ واقع شده است.

20- آبشار چرچيل (كانادا):

ظرفيت: 5429 مگاوات

اين نيروگاه آبي بر روي رودخانه چرچيل واقع شده است.

گفتنی است نیروگاه شهدای پاکدشت  بزرگترین نیروگاه خاورمیانه به ظرفیت 3 هزار مگاوات است که در  استان تهران واقع شده است .

تاریخچه :

دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1328 هجری شمسی ، با تبدیلِ آموزشگاه عالی بهداری به دانشکده پزشکی ، تاسیس شد و با صدور مجوز ایجاد دانشکده ادبیات و علوم انسانی در سال 1335 رسما فعالیت خود را آغاز نمود.

جایگاه دانشگاه فردوسی :

این دانشگاه در حال حاضر با بیش از 16000 دانشجو ، 650 عضو هیئت علمی و 2000 کارمند ، فعالیت علمی ، آموزشی و پژوهشی گسترده ای دارد.در حال حاضر این دانشگاه سالانه بیش از 3500 دانشجوی دختر و پسر برای تحصیل در حدود 180 رشته تحصیلی در مقاطع کارشناسی ، کارشناسی ارشد و دکتری می پذیرد.

در سال1392شمسي و 2013 ميلادي، دانشگاه فردوسي مشهد بر اساس نتايج نظام رتبه‌بندي ملي ISC جايگاه سوم را در ميان دانشگاه‌هاي جامع كشور داشته است. همچنين بر اساس نتايج نظام رتبه‌بندي بين‌المللي سايماگو، در ميان دانشگاه جهان اسلام رتبه 27  و در ميان دانشگا‌ه‌هاي جهان رتبه 897 را كسب نموده است.

واحدها و دانشکده‌ها

مدیریت فرهنگی و فوق برنامه دانشگاه فردوسی مشهد

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی

تربیت بدنی و علوم ورزشی

الهیات

دامپزشکی

علوم اداری و اقتصاد

علوم پایه

علوم تربیتی و روانشناسی

علوم ریاضی

کشاورزی

دانشکده مهندسی،وبگاه

معماری و شهرسازی

منابع طبیعی و محیط زیست

هنر

آموزشکده شیروان

پژوهشکده علوم گیاهی

واحد بین‌الملل دانشگاه فردوسی

گروه پژوهشی جونده شناسی دانشگاه فردوسی مشهد